
Introductie
We verzorgen het steeds weer
Veel reizigers vertrouwen dagelijks op een excellente dienstregeling. Naast deze vanzelfsprekende service verzorgen we vaak extra inzet bij evenementen én alternatief vervoer bij buitendienststellingen. Achter de schermen zorgt dat soms voor forse uitdagingen en puzzels, waar de reiziger gelukkig niets van merkt.
In het eerste halfjaar van 2024 zorgden we er met extra inzet voor dat reizigers zorgeloos evenementen konden bezoeken, zoals DelfSail, de Slachtemarathon, TT Assen en Oerol. Ook Harlingen Haven en Stavoren bleven in juni/juli bereikbaar vanuit Leeuwarden – en vice versa – ondanks de buitendienststelling van het spoor op station Leeuwarden.
1. Buitendienststelling
Dankzij vervangend busvervoer konden reizigers blijven reizen tussen Leeuwarden - Harlingen Haven en Leeuwarden - Stavoren, tijdens vernieuwing en verandering van het spoor op station Leeuwarden. Het spoor lag er van 17 juni tot en met 9 juli uit. Ook de trein tussen Leeuwarden en Hurdegaryp reed een paar dagen niet. Gerrit de Groot: ‘We hebben er aan de voorkant goed op gezeten om alles te regelen, ook in samenwerking met de NS. Dankzij hulp van Arriva Touring en Arriva Bus konden we in voldoende vervangende bussen voorzien. Juist in een periode waarin ook veel schoolreisjes en busrondreizen zijn, was dit niet eenvoudig. Tijdens de buitendienststelling stroomden ook onze vijf eigen nieuwe bussen in. Deze hebben we aangeschaft om sneller treinvervangend vervoer in te kunnen zetten bij verstoringen. En om meer capaciteit te hebben voor buitendienststellingen. Ook hebben we gezorgd voor duidelijke reizigersinformatie. We hebben afgestemd met gemeenten over de vergunningen voor het busvervoer. En de provincie is op de hoogte gebracht en gehouden omdat zij vragen over het vervoer konden krijgen. Daarnaast hebben we scholen geïnformeerd dat reistijden langer konden zijn. We wilden natuurlijk niet dat scholieren of studenten hierdoor hun examens zouden missen.’
Alles tegen het licht
‘Bij een grote buitendienststelling houden we alles tegen het licht wat reizigers vanzelfsprekend vinden tijdens een treinreis’, zegt Gerrit: ‘Van en naar Harlingen Haven nemen reizigers vaak fietsen mee in de trein. Daarom hebben we een dienstregeling gemaakt voor bussen met daarachter speciale fietskarren. Zo kan de fiets mee tijdens de busreis. Met een rolstoel of scootmobiel zijn de treinen goed toegankelijk, maar bij de bussen is dat minder. Dus boden we een taxiservice voor reizigers met een beperking. Bij alle services die reizigers van ons gewend zijn, is gekeken of het goed is geborgd in de nieuwe tijdelijke situatie.’
Onderhoud en opleiding gaat door
Een extra uitdaging was dat het geplande onderhoud van de treinen in Leeuwarden door moest gaan. Stadler zit op het emplacement dat verbouwd wordt. Gerrit: ‘Onderhoud heeft bij ons hoge prioriteit en moet altijd doorgaan. Door een ingrijpend proces is het gelukt om de treinen, tussen de werkzaamheden van ProRail door, heen en weer Stadler te brengen.’
De machinisten die niet in Leeuwarden konden werken, hebben niet met hun duimen zitten draaien. Ze zijn tijdelijk in Groningen bijgesprongen. Hierdoor hadden de Groningse machinisten extra tijd voor de opleiding om hun Duitse bevoegdheid te halen. Deze hebben ze nodig om in 2025 naar Leer (Duitsland) te mogen rijden. Gerrit: ‘Bij een grote buitendienststelling wijkt alles af van het normale, tijd is schaars en grijpt alles uiteindelijk dus ook weer in elkaar. Inmiddels hebben we bewezen: wij kunnen dat aan!’

2. Evenementen
‘Evenementen vragen een flinke extra inzet’, zegt Jacob Dijkstra. 'Toch integreren ze vrij makkelijk in onze operatie. Dat komt doordat alle partijen er een succes van willen maken en doordat we het samen al jarenlang doen. Als samenwerkingspartners weten we elkaar te vinden. Dat begint met samen goed vooruitkijken naar de programmering en daarop anticiperen. En tijdens het evenement korte lijnen houden, zodat er voldoende bussen klaar staan en alles soepel loopt. Over inzet van chauffeurs hebben wij bij evenementen zeker niet te klagen. Zij melden zich er vaak spontaan voor aan, omdat ze het leuk vinden. Bij evenementen is gewoon altijd een goede vibe.’
DelfSail
Voor DelfSail hebben we van 13 tot en met 16 juni langere treinen ingezet, die elk halfuur van Groningen naar Delfzijl reden. Op zondag reed de trein vaker dan de normale dienstregeling. Hiermee stimuleerden we de vele duizenden bezoekers om de trein te pakken naar dit nautische event. DelfSail verwachtte 450 duizend bezoekers in vier dagen. Bezoekers die toch met de auto kwamen, konden vanaf twee parkeerterreinen gebruik maken van de pendeldienst van Arriva Touring.
Daarnaast boden we een aantal mooie extra’s. Bij aankomst in Delfzijl waren extra Arriva-medewerkers aanwezig om bezoekers te begeleiden naar het evenemententerrein. Ook kregen bezoekers bij aankomst een ijsje van Arriva aangeboden. Iedere dag verlootte Arriva een unieke sloepvaart langs alle Tall Ships in de haven van Delfzijl. In totaal vervoerden wij ruimschoots 20.000 bezoekers meer dan gebruikelijk op het traject Groningen – Delfzijl.

De Slachtemarathon
Met bijna 90 pendelbussen en meer dan 110 buschauffeurs stond Arriva Touring 15 juni klaar om alle 13.500 wandelaars en hardlopers naar de start van de Slachtemarathon in Oosterbierum te brengen. De pendelbussen reden vanaf 5 uur in de ochtend de hele dag af en aan vanaf de finish in Raerd, station Leeuwarden en de ‘tút en derút’ bij Pietersbierum. Arriva Touring is bijna een jaar bezig geweest met de voorbereidingen van dit evenement. Uit alle hoeken van het land zijn andere touringcarbedrijven gevraagd om mee te rijden in de pendeldiensten. ‘De complexiteit om alle deelnemers te vervoeren naar de start en vanaf de finish weer naar huis is enorm. Dat kunnen we niet zonder de professionals van Arriva’, zegt Anne Jochum de Vries, voorzitter van de Slachtemarathon.
Oerol en TT Assen
Ook Oerol en TT Assen zijn jaarlijks terugkerende evenementen waar duizenden mensen op afkomen. De organisatoren van deze evenementen rekenen als vanzelfsprekend op ons voor het vervoer. Voor Oerol zorgen we voor het treinvervoer van en naar de boot. Op Terschelling reden onze bussen een aangepaste dienstregeling. Jacob: ‘Kenmerkend voor Oerol is de flexibiliteit van de chauffeurs op het eiland. Naast het opschalen van de vaste ritten, spelen ze in op wat er op dat moment nodig is. Dat is ook dit jaar soepel verlopen.’ Bij de TT Assen hebben de bestaande lijnen van en naar Assen langer doorgereden in de nacht. We hadden extra mensen op station Assen om de stroom van reizigers van en naar de bussen te begeleiden.
Benieuwd wat de marketing is achter events?
3. Stijgende waardering van reizigers
In 2023 steeg de waardering voor ons busvervoer in Fryslân en ons treinvoer in Fryslân en Groningen. Dit blijkt uit de OV-Klantenbarometer, hét jaarlijkse klanttevredenheidsonderzoek over het openbaar vervoer in Nederland.
Bus Fryslân
De Friese Waddeneilanden kregen de hoogste score voor het busvervoer van Fryslân. De reizigers gaven het vervoer een 8,7 (in 2022 was dit een 8,6). Bij busvervoer Leeuwarden Stad steeg de waardering het meest: van een 7,2 in 2022 naar een 7,5 in 2023. Noordwest Fryslân (7,9) en Zuidoost Fryslân bleven even goed scoren als in 2022 (7,8).
Noordelijke treinlijnen
Bij treinvervoer in Groningen steeg de waardering aanzienlijk: van een 7,4 in 2022 naar een 7,8 in 2023. Het treinvervoer in Fryslân steeg van een 7,7 in 2022 naar een 7,8 in 2023. De hoogst scorende onderdelen waren: gemak van het instappen (9,2), gebruiksgemak van de OV-chipkaart (8,5), kans op een zitplaats (8,4) en de veiligheid in de trein (8,4).
OV-Klantenbarometer
De OV-Klantenbarometer toetst het ov op verschillende onderwerpen, zoals beleving, comfort, gemak, snelheid en veiligheid. De resultaten worden jaarlijks in maart gepresenteerd. Wij zijn blij met dit landelijke onderzoek. Het helpt ons om actief te sturen op een beter ov-product voor de reiziger.
4. Trein
Stabiele dienstregeling
De operatie van trein verliep in het eerste halfjaar van 2024 heel goed. De rituitval is laag en de punctualiteit is hoog. Een belangrijke oorzaak is dat er voldoende machinisten zijn. Dit zorgt voor een stabiele dienstregeling. Wekelijks overleggen we met ProRail om te bepalen of we nog verdere verbeteringen kunnen doorvoeren.
Wunderline en Friesenbrücke
Provincie Groningen, Land Niedersachsen en Bremen werken met Deutsche Bahn (DB) en ProRail intensief samen aan de realisatie van de Wunderline, de grensoverschrijdende treinverbinding tussen Groningen en Bremen. We zouden in december 2024 naar Leer gaan rijden, maar dit is uitgesteld tot de zomer van 2025. De beschadigde spoorbrug Friesenbrücke bij Weener wordt hersteld en er zijn werkzaamheden aan het spoor voor de Wunderline aan het Duitse en Nederlandse deel.
Om straks in Duitsland te mogen rijden, moeten de machinisten hun Duitse bevoegdheid halen. Deze opleidingen gaan gewoon door, ondanks het uitstel. Naast de technische bevoegdheid moeten de machinisten de Duitse taal op B1-niveau beheersen.
Statenleden op bezoek
Begin juni kwamen Statenleden van de provincie Groningen op bezoek bij de verkeersleiding. Wij hebben ze geïnformeerd over de concessie, sociale veiligheid en onze ambities op het spoor. Het was een prettig en positief gesprek, waarbij de Statenleden een goed kijkje achter de schermen kregen. Vooral omdat tijdens het bezoek aan de verkeersleiding een verstoring plaatsvond op het spoor. De Statenleden maakten mee wat hier achter de schermen bij komt kijken.

5. Bus
Uitbreiding van de dienstregeling
Dankzij de extra Bikker-gelden voor het ov konden we de dienstregeling hier en daar opschalen met ingang van 1 april. We zijn de eerste vervoerder in Nederland die de besteding van dit geld heeft ingeregeld en een van de weinigen die erin is geslaagd om al dit jaar extra ov-ritten te laten uitvoeren.
Binnen de mogelijkheden van de noodconcessie waarin we sinds december 2022 rijden, hebben we gekeken waar we konden upgraden. Bepaalde lijnen die vroeg in de avond stopten, rijden nu langer door. Sommige lijnen die alleen in de spits reden, gaan nu ook in de daluren door. En op bepaalde momenten hebben we de frequentie van het rijden verhoogd. Een mooi voorbeeld is de Q-liner tussen Leeuwarden en Alkmaar die in frequentie is verdubbeld. Voor deze uitbreiding hadden we binnen de concessie Bus Fryslân onvoldoende materieel. Tot december rijden er ook touringcars om deze uitbreiding mogelijk te maken. Voor reizigers is het mooi dat we alvast een aanzet geven voor de groei die in 2025 verder vorm krijgt in de nieuwe concessie. In de tweede helft van 2024 wordt duidelijk welk effect de uitbreiding heeft op de keuzes die reizigers maken.
Uitbreiding van de Vlinder
De Bikker-gelden hebben ook een uitbreiding van de Vlinder mogelijk gemaakt. Er was al een Vlinder in Leeuwarden, maar de Vlinder rijdt met ingang van maart ook op het platteland bij Warten, Wergea en Techum. Voorheen reed hier lijn 22 in de spits en daaromheen de Opstapper. Nu rijdt lijn 22 overdag. Ook in de weekenden en avonden fladdert de Vlinder rond in het gebied. Vanaf Leeuwarden richting platteland heeft de Vlinder een vast vertrekpunt. Vanaf de dorpen naar de stad of een andere plek in dit gebied, geven reizigers in de app aan waar ze staan. De Vlinder komt dan naar ze toe. Is er geen vraag, dan rijdt de Vlinder niet. Willen meerdere mensen tegelijkertijd vanaf verschillende locaties naar Leeuwarden, dan maakt de Vlinder een slimme combinatie. Na twee maanden zagen we al effect van de uitbreiding. Mensen maken dankbaar gebruik van de Vlinder.

Deelauto Hurdegaryp
Om het platteland goed bereikbaar te houden, willen we onderzoek doen naar maatwerk en een wijkauto op het platteland. We hebben gevraagd aan de Buurtbestuurders of zij initiatieven voor deelauto’s hadden die een laatste zetje nodig hadden om te kunnen starten. Dit heeft geleid tot een samenwerking in Hurdegaryp. Inwoners die een abonnement nemen, kunnen gebruikmaken van de deelauto. Ze krijgen daarbij ook een ov-tegoed voor de bussen en treinen van Arriva in Fryslân. Het idee hierachter is dat de deelauto en voordelig ov elkaar kunnen versterken. Een deelauto heeft als voordeel dat je overal kunt komen. De openbaar vervoer kent een grote mate van bereikbaarheid. Een combinatie van beide kan meer mensen over de streep trekken om de eigen auto te laten staan, of er misschien zelfs afscheid van te nemen. We zijn benieuwd welke keuzes mensen maken als er een deelauto staat en zij voor hetzelfde bedrag het ov kunnen nemen.

De baas van de bus
We werken al meerdere jaren samen met JINC (een Nederlandse non-profitorganisatie die zich richt op het verbeteren van de kansen van jongeren in achterstandsposities op de arbeidsmarkt). Ook doen we elk jaar mee aan hun concept 'De Baas van Morgen'. Dit jaar liepen Mark en Timo uit groep 8 mee met Jacob Dijkstra. Ze waren een dag lang de baas van alle bussen in Fryslân. Ze zijn op bezoek geweest bij de verkeersleiding en bij de eigen rijschool. Ook hebben ze de spelersbus van sc Heerenveen uitgebreid bekeken en waren ze aanwezig bij een beheeroverleg met provincie Fryslân. Mark en Timo hadden een leuke dag. Of ze later ook bij Arriva willen werken, weten ze nog niet.

