Duurzame
toekomst

In Noord-Nederland ligt ongeveer 300 kilometer niet-geëlektrificeerd spoor. Het doel is om in 2035 daar volledig emissieloos te rijden. "2035 klinkt ver weg. Maar als je nu geen plan trekt, dan weet je ook meteen dat je te laat bent," benadrukt Dubben.

Dit jaar vonden de eerste concrete stappen plaats. De provincies Fryslân en Groningen weten dat de aanbesteding voor 2035 nu al moet beginnen. Arriva werd uitgenodigd voor een marktconsultatie om mee te praten over het Programma van Eisen. "Het gezamenlijke besef is dat die duurzame toekomst nu al begint," zegt Dubben. “De vraag is hoe we daar tijdig vorm aan gaan geven.”

De keuze is voor beide provincies gevallen op batterij-elektrische treinen, waarbij per baanvak wordt gekeken naar de verhouding tussen bovenleiding en batterij. Beide provincies (Groningen en Fryslân) hebben een gedeeld ideaalbeeld van hoe die toekomst eruitziet. "Dat is waardevol," zegt Dubben. "Eerder waren beide opties waterstof en elektrisch rijden in beeld. We wisten niet welke kant we op zouden gaan. Nu trekken we gezamenlijk op."

We weten welke kant we op willen, maar de uitvoering blijkt ingewikkeld. We kunnen concluderen dat er twee grote obstakels zijn die buiten de invloedssfeer van Arriva liggen.

Tijdens de marktconsultatie werd duidelijk dat leveranciers het heel druk hebben. “Leveranciers leveren niet zomaar een vloot van 50 of meer nieuwe treinen,” zegt Dubben. “Daar komt niet alleen nieuwe techniek bij kijken, maar ook andere regio’s in Nederland hebben hetzelfde verzoek.”

Voor elektrische of batterijtreinen is aangepaste infrastructuur nodig met een bovenleiding of oplaadpunten. Maar ProRail heeft het druk met acute zaken zoals spoorverzakkingen en onderhoud, die uiteraard ook opgelost moeten worden. De capaciteit voor grote infrastructurele projecten is daardoor op dit moment beperkt.

Arriva rijdt ondertussen al sinds 2024 met al onze treinen op de Noordelijke lijnen op HVO (biobrandstof uit restolies) in plaats van diesel. "We hebben al 90% minder uitstoot," vertelt Dubben. "Dat is een megasprong. Maar zonder nieuwe treinen kunnen we de volgende stap niet maken.” 

De WINK-treinen zijn technisch al voorbereid. De dieselmotor kan eruit en de batterijen kunnen erin. "We wachten alleen nog op de juiste infrastructuur," zegt Dubben.

Voor 2026 bereidt Arriva een nieuw project voor. Machinisten krijgen een dashboard waarin ze hun eigen rijgedrag kunnen zien en vergelijken met collega's. "Net als met auto's heeft je rijstijl invloed op het verbruik," legt Dubben uit. "Ook al heeft die brandstof 90% minder emissies, zo zorgen we dat we er zo min mogelijk van gebruiken.”

We doen wat we kunnen. "We hebben onze invloed gebruikt om ervoor te zorgen dat er nu al gepraat wordt over 2035," zegt Dubben. "En dat is goed. Nu is het aan de overheden om te zorgen dat je ook het geld krijgt om daadwerkelijk alvast te starten met die zero-emissie-transitie."

Arriva blijft zich inzetten om de urgentie op de agenda te houden in gesprekken met provincies, in landelijke overleggen met andere vervoerders en in marktconsultaties met leveranciers. "Als niemand de eerste stap zet, doen wij het wel," zegt Dubben. "Maar nu hebben we de rest ook nodig."